6 essentiële tips voor succesvolle verandering.
Verandering is onvermijdelijk. Het is ook iets moois: zonder verandering geen vooruitgang en geen groei. Zes tips voor leidinggevenden en managers om er samen iets moois van te maken.
Het is een soort natuurwet dat organisaties zich ontwikkelen en groeien. Verandering is onvermijdelijk, maar tegelijk ook iets heel moois waar kansen voor vernieuwing liggen. Zonder verandering is er geen vooruitgang en groei. Dat geldt ook voor medewerkers. Door je als organisatie steeds weer te ontwikkelen en te blijven innoveren, blijft het bedrijf actueel en relevant.
Anders werken voelt onwennig en het is logisch dat er weerstand ontstaat. ‘Ben ik net lekker bezig, moet het weer anders’, is vaak de reactie. Daarnaast kunnen medewerkers na de zoveelste verandering of reorganisatie ‘veranderingsmoe’ worden. Veranderingen worden nogal eens opgelegd via nieuwe regels en processen. Enthousiasme kun je dan niet echt verwachten.
Toch zijn er manieren om een verandering positiever te laten ervaren en ontvangen. Veranderen kan inspirerend werken, creativiteit stimuleren en de betrokkenheid in je organisatie vergroten. Hieronder zes tips voor leidinggevenden en managers om van een reorganisatie of verandering een succes te maken.
Tip 1: Leg uit waarom er veranderd moet worden
Medewerkers inspireer je het best om mee te doen als je kunt uitleggen waarom er een andere koers nodig is. ‘Als wij nu niet veranderen, waar staan we dan over drie jaar? Bestaan we dan nog wel?’ Door te vertellen wat de redenen zijn, ontstaat begrip.
Vaak wordt niet duidelijk gemaakt dat de verandering nodig is om te kunnen blijven bestaan in de huidige markt en maatschappij. Het belang van de verandering is ook het belang van de medewerker zelf. Dat moeten mensen gaan inzien.
Je kunt de reden ook positief uitleggen: ‘We willen nog mooiere diensten of producten aanbieden, waarmee we nog meer mensen kunnen helpen en blij kunnen maken.’ Als mensen begrijpen dat meegroeien ook voor hen belangrijk is, neemt de veranderingsbereidheid toe.
Tip 2: Formuleer een duidelijk doel met betekenis
Het eindresultaat moet duidelijk zijn. Als medewerkers weten waar ze naartoe gaan, is de kans van slagen veel groter. Misschien nog belangrijker: het doel en de nieuwe weg moeten tot de verbeelding spreken. Is het doel inspirerend of dient het een groter belang, dan kunnen medewerkers zich er beter mee identificeren. Zo ontstaan enthousiasme en toewijding.
Van een target naar een gezamenlijke droom! Hoe visueler, symbolischer en tastbaarder je het einddoel presenteert, hoe meer betekenis het krijgt. Mensen gaan het doel dan meer als een nieuw avontuur ervaren. Ze willen zelf mee veranderen, en niet omdat het moet.
Tip 3: Betrek medewerkers bij de totstandkoming van de verandering
Betrokkenheid van medewerkers is cruciaal voor succes. Effectief leiderschap is de werkvloer betrekken en de mensen respecteren die het bedrijf maken. De medewerkers!
Vaak wordt in de bestuurskamer, bij de directie of in het managementteam bepaald dát er veranderd moet worden en hoe dat moet gebeuren. Daarbij blijft een belangrijke kans liggen: de kennis en ervaring van medewerkers. Door medewerkers te betrekken wordt de verandering ook hún verandering. Ze hebben immers mee kunnen denken over de plannen.
‘We denken aan deze nieuwe manier van werken, om effectiever te werken. Maar wat vinden jullie ervan? Jullie zijn tenslotte de experts.’ Door terug te koppelen met de werkvloer ontstaat niet alleen betrokkenheid, en dus veranderingsbereidheid. Medewerkers hebben ook een schat aan informatie. Zij doen het werk en weten goed wat er beter of slimmer kan. Dat geldt net zo goed voor een hybride team: plan die gesprekken bewust in, ook met de collega’s die vaak thuiswerken.
“Seek first to understand, then to be understood.”
Stephen R. Covey
Door met aandacht te luisteren kom je erachter hoe medewerkers denken en welke bezwaren en angsten er leven. Mensen voelen zich gehoord en serieus genomen. Daarna kan de directie of het managementteam alsnog een keuze maken, met die waardevolle informatie erbij. Deze aanpak doet wonderen voor de veranderingsbereidheid. Betrokkenheid zorgt ervoor dat mensen meer hart voor de zaak hebben. Maak van medewerkers geen tegenwerkers!
Tip 4: Maak de verandering leuk
Door de verandering zelf leuk te maken, krijg je gedragsverandering op een positieve manier voor elkaar. Spreekt de verandering tot de verbeelding en prikkelt ze mensen om mee te doen, dan is een succesvolle invoering heel haalbaar.
Een bekend voorbeeld is de pianotrap in een metrostation in Stockholm: de treden klonken als pianotoetsen, en ineens namen veel meer mensen de trap in plaats van de roltrap. Een spelelement koppelen aan een verandering heet ook wel gamification. Het kan een positieve en speelse manier zijn om mensen uit te dagen om zelf mee te doen.
Tip 5: Neem angst weg door communicatie
Mensen vinden verandering vaak eng en bedreigend. Bij een aangekondigde reorganisatie komen er veel vragen op. ‘Wat betekent dit voor mij? Staat mijn functie onder druk? Moet ik me bijscholen? Houd ik mijn baan wel?’ Alles wat nieuw is, is spannend. Iedereen kent het gevoel van de eerste schooldag nog. Toch verdwijnt die angst vrij snel als je eenmaal uit je comfortzone bent gestapt. Dan ontdek je dat het eigenlijk een goed gevoel geeft om nieuwe wegen in te slaan.
Als leidinggevende neem je angst weg door met inlevingsvermogen te communiceren over wat er gaat veranderen. Wat brengt deze verandering teweeg? Wat zijn de voordelen? Als mensen gerustgesteld zijn, verdwijnt de angst en voelen ze zich veilig. Daarna kunnen ze zich positief inzetten. Deze communicatie zorgt ook voor verbondenheid en meer vertrouwen tussen leidinggevenden en medewerkers.
Tip 6: Wees zelf enthousiast
Als leidinggevende of manager is het essentieel dat je zelf enthousiast bent over de nieuwe richting. Je kunt medewerkers alleen motiveren als je zelf gelooft in de weg die je inslaat. Ben je zelf niet blij met de reorganisatie, bijvoorbeeld omdat er noodgedwongen veranderd moet worden? Probeer de verandering dan in elk geval leuk te maken. Zie tip 4!
In elke situatie zit een kans verscholen. De truc is om de positieve kanten van de verandering op een rij te zetten en die te benadrukken. Wat levert de verandering medewerkers op? Als leidinggevende is het jouw verantwoordelijkheid om jezelf en het team te motiveren om ‘er iets moois van te maken’ en uiteindelijk samen de nieuwe werkwijze te omarmen.
“Het geheim van verandering is focus. Niet de focus op vechten tegen het oude, maar op het bouwen aan het nieuwe.”
Socrates, in Way of the Peaceful Warrior van Dan Millman
Verandering geeft energie en magie!
Groeien en vooruitgang, zakelijk en persoonlijk, geven energie. Het voelt als winnen tijdens een belangrijke wedstrijd. Groeien voelt soms als ‘magic’: een verwonderd gevoel dat alles klopt en dat je zoveel nieuwe dingen kunt realiseren. Om die groei te bereiken, moet eerst duidelijk zijn waar je als bedrijf naartoe wilt.
Daarna moet iedereen in actie komen, energie geven en soms uit zijn comfortzone stappen. Dat is uitdagend en leerzaam, maar soms ook vermoeiend en spannend. Maak medewerkers enthousiast om samen het bedrijf nog mooier en gezonder te maken. Samen kunnen ze ‘wonderen verrichten’ en uiteindelijk trots terugkijken op het proces.